Metody spawania 111, 135, 138, 141 to oznaczenia, z którymi bardzo często spotykają się zarówno początkujący, jak i doświadczeni spawacze. Pojawiają się one w ofertach pracy, na kursach spawalniczych, w dokumentacji technicznej oraz na uprawnieniach zawodowych. Dla osób spoza branży mogą wyglądać jak tajemnicze kody, jednak w rzeczywistości mają one bardzo konkretne i praktyczne znaczenie.
Numery te pochodzą z międzynarodowej normy ISO 4063, która porządkuje i klasyfikuje wszystkie metody spawania. Dzięki temu na całym świecie używany jest jeden, wspólny system oznaczeń. Oznacza to, że spawacz posiadający uprawnienia na określoną metodę może bez problemu udokumentować swoje kwalifikacje niezależnie od kraju czy pracodawcy.
Warto podkreślić, że metody spawania 111, 135, 138, 141 nie są nazwami spawarek ani poziomami doświadczenia. Nie mówią też nic o tym, czy ktoś jest początkujący czy zaawansowany. Informują wyłącznie o tym, jaką technologią wykonywana jest spoina.
Metoda spawania 111, znana powszechnie jako MMA lub spawanie elektrodą otuloną, to jedna z najstarszych i najbardziej uniwersalnych technik spawalniczych. Proces polega na stapianiu elektrody, która jednocześnie pełni funkcję spoiwa i osłony spoiny. Otulina elektrody w trakcie spawania topi się, tworząc gaz ochronny oraz żużel zabezpieczający ciekły metal przed wpływem powietrza. Metoda 111 jest szczególnie ceniona za prostotę sprzętu oraz możliwość pracy w trudnych warunkach, również na zewnątrz. Często stosuje się ją przy pracach montażowych, remontowych, na budowach oraz w miejscach, gdzie nie ma możliwości użycia gazu osłonowego. Minusem tej metody jest mniejsza wydajność oraz konieczność usuwania żużla po każdym ściegu, co wpływa na tempo pracy i estetykę spoiny.
Metoda spawania 135 to jedna z najczęściej spotykanych technologii w przemyśle. Jest to spawanie MAG z użyciem drutu litego w osłonie gazu aktywnego, najczęściej CO₂ lub mieszanek gazowych. Proces ten charakteryzuje się dużą wydajnością, stabilnym łukiem oraz możliwością długotrwałej, ciągłej pracy. Metoda 135 znajduje zastosowanie głównie w halach produkcyjnych, zakładach przemysłowych i przy produkcji seryjnej elementów stalowych. W porównaniu do metody 111 pozwala na uzyskanie czystszych i bardziej estetycznych spoin, a także znacznie przyspiesza pracę. Wadą jest natomiast wrażliwość na warunki atmosferyczne, dlatego metoda ta rzadko stosowana jest na otwartej przestrzeni bez odpowiedniego zabezpieczenia.
Metoda spawania 138 stanowi rozwinięcie technologii MAG i wykorzystuje drut proszkowy metaliczny w osłonie gazu. Dzięki zastosowaniu tego rodzaju drutu możliwe jest uzyskanie bardzo dobrych parametrów mechanicznych spoiny przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej wydajności. Metody spawania 111, 135, 138, 141 często są ze sobą porównywane, jednak to właśnie 138 znajduje zastosowanie w najcięższych warunkach przemysłowych. Stosuje się ją przy spawaniu grubych konstrukcji stalowych, mostów, elementów nośnych czy w stoczniach. Metoda ta wymaga jednak większego doświadczenia oraz droższego sprzętu i materiałów spawalniczych, co przekłada się na wyższe koszty pracy.
Metoda spawania 141, czyli TIG, uważana jest za najbardziej precyzyjną z popularnych metod spawania. W procesie tym stosuje się nietopliwą elektrodę wolframową, a materiał dodatkowy podawany jest ręcznie przez spawacza. Spawanie TIG pozwala na pełną kontrolę nad jeziorkiem spawalniczym, co przekłada się na bardzo wysoką jakość i estetykę spoiny. Metoda 141 wykorzystywana jest przede wszystkim przy spawaniu stali nierdzewnej, aluminium, cienkościennych rur oraz elementów, gdzie liczy się dokładność i wygląd. Minusem tej technologii jest wolne tempo pracy oraz wysoki próg wejścia – opanowanie metody TIG wymaga czasu, cierpliwości i dużej wprawy.
Znajomość tego, czym są metody spawania 111, 135, 138, 141 ma ogromne znaczenie na rynku pracy. To właśnie te oznaczenia widnieją na uprawnieniach spawalniczych i są podstawą do określenia zakresu kwalifikacji spawacza. Pracodawcy bardzo często poszukują specjalistów z konkretną metodą, na przykład spawaczy 135 lub 138 do pracy w produkcji przemysłowej albo spawaczy 141 do precyzyjnych prac przy stali nierdzewnej.
W praktyce oznacza to, że nie każdy spawacz może wykonywać każdą pracę. Posiadanie odpowiednich uprawnień na konkretne metody spawania bezpośrednio wpływa na możliwości zatrudnienia oraz poziom wynagrodzenia. Dlatego świadomy wybór metody, w której chce się rozwijać, jest jednym z kluczowych elementów planowania kariery w zawodzie spawacza.
Podsumowując, metody spawania 111, 135, 138, 141 to uniwersalne oznaczenia technologii spawalniczych, które porządkują cały świat spawania. Każda z nich ma swoje konkretne zastosowanie, zalety i ograniczenia. Zrozumienie tych różnic pozwala nie tylko lepiej odnaleźć się w branży, ale także podejmować bardziej świadome decyzje dotyczące rozwoju zawodowego i wyboru uprawnień.
